فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

بررسی تطبیقی سیستم انتخاباتی مجمع ملی فرانسه و مجلس شورای اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد تمام گروه اندیشه سیاسی و مسائل ایران، دانشکده علوم سیاسی تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار گروه اندیشه سیاسی و مسائل ایران، دانشکده علوم سیاسی تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
ازجمله مقولات جالب توجه و مهم در مباحث حقوقی و سیاسی، مطالعه سیستم‌های انتخاباتی در نظام‌های حقوقی مختلف است. طبعاً مطالعه تطبیقی سیستم‌های انتخاباتی می‌تواند نشانگر نقاط ضعف و قوت این سیستم‌ها باشد و الگوبرداری از نظام‌های موفق انتخاباتی می‌تواند به رفع نقص‌های موجود در سیستم انتخاباتی دیگر کمک کند. سیستم انتخاباتی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فرانسه، در عین وجود برخی شیاهت‌ها، تفاوت‌های بنیادی نیز با یکدیگر دارند. پژوهش حاضر در صدد بررسی مقایسه‌ای این دو سیستم انتخاباتی است. فرضیه این پژوهش، آن است که هر دو سیستم انتخاباتی در ارتباط با کیفیت انتخابات، نهادهای مجری انتخابات و نهادهای نظارتی، دارای تشابه هستند و در عین حال در مورد شیوه‌ رای‌دهی، استقلال و تکثر نهادهای نظارتی، مجریان انتخاباتی، تبلیغات انتخاباتی و نظارت مردمی بر روند انتخابات، تفاوت‌های بارزی با یکدیگر دارند. نتیجه کلی حاصل از نوشتار حاضر، آن است که مهمترین تفاوت انتخابات مجلس در دو کشور فرانسه و ایران، در حوزه نهادهای اجرایی و نظارتی است به این صورت که در حالیکه اجرای انتخابات در ایران، منحصراً در دست دولت است لیکن در فرانسه، دیگر نهادهای مستقل مانند شهرداری‌ها و همچنین شهروندان مستقل نیز نقش مهمی در اجرای انتخابات دارند. از سوی دیگر، در حوزه نظارتی نیز نظارت بر انتخابات مجلس ایران، از حیث ماهیت، از نوع استصوابی و از حیث قلمرو، بسیار گسترده –یعنی از مرحله تأیید صلاحیت نامزدها تا تأیید و ابطال انتخابات- و از حیث نهاد صالح برای اجرا، در انحصار شورای نگهبان است
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 19 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 30 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 01 فروردین 1403