https://www.psccijouq.ir/ فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران fa daily 1 Mon, 27 Apr 2026 00:00:00 +0330 Mon, 27 Apr 2026 00:00:00 +0330 https://www.psccijouq.ir/article_239387.html سیاست‌ورزی در جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان مجموعه‌ای از کنش‌ها و راهبردهای اهل قدرت، احزاب، گروه‌های اجتماعی و نهادهای رسمی برای پیشبرد اهداف سیاسی، در بستری متمایز از سایر نظام‌های سیاسی منطقه و جهان شکل گرفته است. این نظام، ترکیبی از مشروعیت دینی و مقبولیت مردمی را در ساختار خود ادغام کرده و الگوی سیاست‌ورزی آن متأثر از اصول قانون اساسی، آموزه‌های انقلاب اسلامی و شرایط سیاسی منطقه‌ای است. نقش نهادهای فرادولتی مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، همچنین تأثیر ولایت فقیه به‌عنوان رأس هرم قدرت، موجب شده منطق سیاست‌ورزی در ایران با ترکیبی از رقابت انتخاباتی، همگرایی ایدئولوژیک و ملاحظات امنیتی تعریف شود. سوال اصلی مقاله این است که الگوی سیاست‌ورزی در جمهوری اسلامی ایران چگونه از تعامل میان ساختارهای رسمی قدرت و نیروهای اجتماعی شکل می‌گیرد؟ فرضیه اصلی بیان می‌کند که در جمهوری اسلامی ایران، سیاست‌ورزی نتیجه توازن میان الزامات ایدئولوژیک نظام و فشارهای اجتماعی–منطقه‌ای است که موجب شکل‌گیری الگویی مصلحت‌محور با حفظ خطوط قرمز ایدئولوژیک می‌شود. این وضعیت موجب شده الگوهای سیاست‌ورزی در ایران، در عین انعطاف‌پذیری تاکتیکی، حفظ‌کننده خطوط قرمز ایدئولوژیک بمانند و در برابر تغییرات بین‌المللی نیز رویکردی مصلحت‌محور اتخاذ کنند. https://www.psccijouq.ir/article_242258.html در دهه اخیر، شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین بسترهای ارتباطی و اطلاع‌رسانی در ایران تبدیل شده‌اند و نقشی بی‌سابقه در فرایند شکل‌دهی و تغییر افکار عمومی سیاسی ایفا می‌کنند. رشد سریع دسترسی به اینترنت، گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند و تنوع پلتفرم‌های پرکاربرد همچون اینستاگرام، تلگرام و پلتفرم‌های بومی، موجب شده است که جریان‌های خبری و گفتمان‌های سیاسی به سرعت شکل گیرند، گسترش یابند و بر نگرش‌ها و رفتارهای سیاسی شهروندان اثر بگذارند. سؤال اصلی مقاله این گونه مطرح شده است که شبکه‌های اجتماعی چگونه و با چه مکانیسم‌هایی بر شکل‌گیری و تحول افکار عمومی سیاسی در ایران اثر می‌گذارند؟ که این فرضیه مطرح شده است که به نظر می‌رسد که شبکه‌های اجتماعی از طریق کاهش انحصار رسانه‌ای، افزایش تعاملات سیاسی آنلاین، و توانایی بسیج افکار و گروه‌های اجتماعی، نقش فعالی در شکل‌دهی افکار عمومی سیاسی ایران دارند. این اثرگذاری می‌تواند هم در جهت تقویت مشارکت سیاسی و هم در ایجاد دوقطبی‌ها و اختلافات اجتماعی بروز پیدا کند. یافته‌های مقاله نشان می دهد که شبکه‌های اجتماعی در ایران عمدتاً سه کارکرد کلیدی دارند:1-دستور کاردهی 2-قالب‌بندی یا چارچوب‌سازی 3-بسیج سیاسی. یافته‌ها حاکی از آن است که محدودیت‌های قانونی و فیلترینگ، الگوهای استفاده کاربران را به سمت ابزارهای دور زدن فیلتر و کانال‌های غیررسمی سوق داده و این امر هم میزان اثرگذاری و هم شکل آن را تغییر داده است. با وجود این کنترل‌ها، اعتماد نسبی کاربران به محتوای تولیدشده توسط همتاهایشان، موجب شده تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر افکار عمومی پایدار باقی بماند. https://www.psccijouq.ir/article_242256.html رسانه‌های ملی در ایران همواره نقشی تأثیرگذار در شکل‌دهی به هویت‌های جمعی ایفا کرده‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نحوه بازنمایی هویت‌های محلی در رسانه‌های ملی و پیامدهای فرهنگی ـ فضایی آن، مطالعه‌ای تطبیقی در سه دوره تاریخی (پهلوی اول، پهلوی دوم، جمهوری اسلامی) در استان خراسان رضوی انجام داد. مسئله اصلی پژوهش، نادیده‌انگاشتن یا همسان‌سازی هویت‌های محلی در فرایند بازنمایی رسانه‌ای بود؛ پدیده‌ای که می‌تواند موجب تضعیف حس تعلق مکانی، بیگانگی فرهنگی و گسست فضایی در مناطق پیرامونی شود. برای تبیین پدیده مورد مطالعه، از نظریه بازنمایی فرهنگی استوارت هال و نظریه‌های جغرافیای فرهنگی استفاده شد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی بود و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای برنامه‌های منتخب صدا و سیما و منابع نوشتاری گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که الگوی بازنمایی هویت‌های محلی، در دوره‌های مختلف، تحت تأثیر گفتمان‌های سیاسی و فرهنگی مسلط، تغییر کرده و این تغییرات بر ساختار هویتی ـ فضایی شهروندان اثرگذار بوده است. در نتیجه، نادیده‌گیری تنوع محلی در رسانه‌های ملی، می‌تواند انسجام فرهنگی ـ فضایی را در بلندمدت تهدید کند. https://www.psccijouq.ir/article_242254.html رشد جریان سلفی گری با خوانش مختص و افراطی خود از دین اسلام ، چند سالی است که در مناطق سنی نشین و کردنشین ایران خصوصا کردستان ایران رشد قابل توجهی داشته است . اقدامات و تحولات عقیدتی و فکری و نیز رخدادهای امنیتی و مذهبی در استان کردستان ، باعث اهمیت پیدا کردن این موضوع شده است . به همین دلیل و بنا به اهمیت موضوع، در این پژوهش به بررسی سلفی گری و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی استان کردستان)، پرداخته ایم و بر آن بوده ایم تا به سوال زیر پاسخ دهیم: گسترش سلفی گری در استان کردستان ، چه تاثیری بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ فرضیه‌ای که در پاسخ مطرح می‌شود آن است که بین گسترش سلفی گری در استان کردستان و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران پیوند معنا داری وجود دارد. یافته‌های تحقیق نشانگر آن است که بستر مذهبی استان کردستان و از سوی دیگر همجواری با مرزهای اقلیم کردستان عراق زمینه گرایش به این تفکر را فراهم نموده است که امنیت ملی اجمهوری اسلامی ایران متاثر از چنین پدیده‌ا‌ی است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی، تحلیل با استفاده از ابزار اسنادی است. https://www.psccijouq.ir/article_242255.html اصل حکمت انگاری یا علت انگاری، از مهم ترین اصول تفسیری در فهم نصوص مبین الشرایع به شمار می رود. این اصل، بر اساس درک فلسفه یا علت احکام و دستورات شرعی، نقش مهمی در تعمیق نگرش فقهی و تبیین مبانی احکام ایفا می کند. پژوهش حاضر، با تاکید بر فقه عبادی، به بررسی جایگاه و کاربرد اصل حکمت انگاری یا علت انگاری در تحلیل نصوص دینی می پردازد. در این راستا، ابتدا مفهوم شناسی دقیق حکمت و علت در متون فقهی و اصولی ارائه می شود و سپس، با تحلیل متون عبادی مانند نماز، روزه و حج، تلاش می شود نقش حکمت انگاری در تبیین مقاصد شرع و فلسفه عبادات تبیین گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه در بسیاری از نصوص عبادی، حکمت و علت به طور مستقیم ذکر نشده اند، اما با اتکا به قواعد کلی و اجتهادی، می توان به کشف حکمت های نهفته و مقاصد شریعیت دست یافت. https://www.psccijouq.ir/article_232865.html چکیدهاین پژوهش با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف به بررسی سیاست‌های موسیقی در دولت تدبیر و امید پرداخته است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل ۸۷ متن منتخب از قوانین، آیین‌نامه‌ها، بخش‌نامه‌ها، سخنان رسمی و اسناد مرتبط با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه آموزش و صدور مجوزهای موسیقی بوده است. نتایج در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین نشان می‌دهد که گفتمان اعتدال، اگرچه با شعار قانون‌مداری، نشاط اجتماعی و توسعه فرهنگی وارد عرصه شد، در عمل بیشتر به «پذیرش مشروط موسیقی» منجر گردید. در سطح توصیفی، قوانین و آیین‌نامه‌ها با تأکید بر نظم اداری و مشروعیت‌بخشی زبانی همراه بودند، اما به‌واسطه‌ی عبارت‌های کلی و سکوت‌های معنادار، زمینهٔ تفسیر سلیقه‌ای و برخوردهای غیرکارشناسی را فراهم کردند. در سطح تفسیری، موسیقی به‌عنوان سرمایهٔ فرهنگی و بخشی از سبک زندگی طبقه متوسط بازنمایی شد، اما خطوط قرمز ایدئولوژیک در زمینه جنسیت، سبک و اجرای صحنه‌ای همچنان پابرجا ماند. در سطح تبیینی، سیاست‌های آموزشی موسیقی محصول برهم‌کنش سه‌گانهٔ قدرت، بازار و پلتفرم بود: نهادهای فرا دولتی نقش تعیین‌کننده در کنترل فرهنگی داشتند، خصوصی‌سازی و شهریه محوری بار اصلی آموزش را به خانواده‌ها منتقل کرد و پلتفرم‌های دیجیتال پس از کرونا به بستر اصلی آموزش بدل شدند. هرچند تعداد آموزشگاه‌ها و هنرستان‌های موسیقی در این دوره افزایش یافت https://www.psccijouq.ir/article_242260.html کلات، نامی آشنا در شمال‌شرق ایران، در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود، نقش و جایگاهی ویژه داشته است. اگرچه این منطقه در مسیر کاروان‌های تجاری قرار نداشت، اما به سبب مراتع سرسبز، دشت‌های حاصلخیز و موقعیت طبیعی بکر و صعب‌العبور خود، همواره مورد توجه قبایل و گروه‌های گوناگون قرار گرفته است. این دژ طبیعی، حاصل تعامل پیچیده میان انسان و محیط است و بررسی آن در قالب جغرافیای تاریخی می‌تواند ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن را روشن سازد. با توجه به گستردگی مباحث جغرافیای تاریخی، این مقاله بر آن است تا با تأکید بر جنبه ژئوپولیتیکی منطقه، تأثیر موقعیت جغرافیایی و تصمیم‌گیری‌های سیاسی را در شکل‌گیری و تحول فضای جغرافیایی کلات مورد بررسی قرار دهد. در این راستا، با بهره‌گیری از متون تاریخی و منابع جغرافیایی سده‌های نخستین و میانه اسلامی و با رویکرد تحلیل تاریخی، تلاش شده است تا زوایای مختلف تحولات جغرافیای تاریخی و ژئوپولیتیکی کلات تبیین گردد. https://www.psccijouq.ir/article_242262.html تحولات جمعیتی یک کشور اثرات گسترده‌ای بر جنبه‌های مختلف جامعه، از جمله اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، برجای می‌گذارد. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد سیاست‌های تنظیم خانواده در جمهوری اسلامی ایران طی سه دهه اخیر طراحی و اجرا شده است. روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش از نوع کیفی بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها، حدود 80 منبع چاپی و دیجیتالی، شامل مقالات علمی، پایان‌نامه‌ها، کتاب‌ها، بانک‌های اطلاعاتی مرتبط با نهادها و مؤسسات، روزنامه‌ها، مجلات و گزارش‌های درج‌شده در وب‌سایت سازمان آمار ایران، به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. در تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز تکنیک فیش‌برداری و جدول‌بندی به‌کار گرفته شده و از نظام کدگذاری استقرایی بهره گرفته شده است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که محور اصلی سیاست‌های تنظیم خانواده در این دوره زمانی بر "رویکرد کنترلی و کاهش نرخ رشد جمعیت" استوار بوده است. دولت ایران طی سال‌های 1367 تا 1391 در اجرای این سیاست‌ها عملکرد موفقیت‌آمیزی داشته؛ به‌طوری که سیاست‌های مذکور با تحقق اهداف تعیین‌شده، اجرای مؤثر و نتایج هماهنگ، قابل‌اعتبار ارزیابی شده‌اند. با این حال، کاهش نرخ رشد جمعیت که در ابتدا دستاورد مثبتی تلقی می‌شد، به‌مرور باعث ایجاد نگرانی‌هایی در میان سیاست‌گذاران، کارشناسان و متخصصان حوزه جمعیتی شد و به دغدغه‌ای جدید تبدیل گردید. https://www.psccijouq.ir/article_242261.html هوش مصنوعی طی سال‌های اخیر با ورود به عرصه علوم اسلامی، به ویژه استنباط احکام شرعی، تحولات چشمگیری را رقم زده است. فرآیند استنباط که سنتاً مبتنی بر پژوهش عمیق، اجتهاد فقیه و استفاده از منابع چهارگانه بوده، اکنون با ابزارهایی چون یادگیری ماشین، داده‌کاوی، سیستم‌های خبره و تحلیل کلان‌داده‌ها، افق تازه‌ای یافته است. این فناوری‌ها با ارتقای سرعت، جامعیت و دقت در تحلیل متون دینی و فتاوا، امکان شناسایی الگوها، دسته‌بندی موضوعات و کشف روابط پنهان را فراهم می‌کنند. از سوی دیگر، هوش مصنوعی کمک می‌کند مسائل مستحدثه و نیازهای نوپدید مسلمانان با سرعت بیشتری شناسایی و پاسخ داده شود. با وجود این ظرفیت‌ها، چالش‌هایی چون لزوم استانداردسازی منابع دینی، تضمین صحت داده‌ها، حفظ روح اجتهاد و استقلال فقیه، و خطر سطحی‌نگری یا تفسیر ماشینی نیز مطرح است. کارشناسان دینی تأکید دارند که جایگاه فقیه و تفسیر انسانی باید محفوظ بماند و هوش مصنوعی نقش ابزار تکمیلی و کمک‌کننده را ایفا کند. با این‌حال، آینده فقه و استنباط بی‌تردید متأثر از فناوری‌های هوشمند و علوم داده خواهد بود و می‌تواند نقش مهمی در پاسخ به چالش‌های نوین جامعه دینی داشته باشد. https://www.psccijouq.ir/article_242259.html سند رسمی، مهم‌ترین و قابل‌اعتمادترین ابزار برای اعطای تسهیلات در نظام بانکی است. بانک‌ها به تصور این‌که سند رسمی رهن برای اعطای تسهیلات با راهن یا مدیون یا اخذ کننده تسهیلات تنظیم نموده‌اند، سرمایه خود را در اختیار وی قرار می دهند، ولی به دلیل وجود اختلافات و تعارضات ایجاد شده در اسناد رسمی، سند رسمی رهن، نمی‌تواند حقوق بانک را تضمین نماید. این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی است و بر مبنای جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و با مراجعه به اسناد، کتب، مقالات و سامانه ملی آرای قضایی صورت گرفته است. امکان ابطال سند رسمی از طریق سند عادی با حکم دادگاه، امکان ابطال سند رسمی از طریق سند رسمی و عدم انطباق سند رسمی با عین مال، مهم‌ترین اختلافات و تعارضات ایجاد شده در اسناد رسمی هستند. از شرایط مذکور در قانون و رویه قضایی، آسیب‌هایی مانند عدم احقاق حقوق بانک در فرض تهیه سند رهنی و عدم احقاق حقوق بانک در فرض توقیف اموال ایجاد می‌شود.از آنجا که اختلافات و تعارضات اسناد رسمی، منجر به تضییع حقوق بانک در فرض تهیه سند رهنی و در فرض توقیف اموال می‌شود، قوانین و رویه ثبتی و قضایی ایران باید حمایت از سند رسمی، بی‌اعتباری سند عادی در مقابل سند رسمی، حمایت از حقوق مرتهن و ایجاد سامانه جامع، یکپارچه و متمرکز بر معاملات اموال غیرمنقول با کمترین هزینه را به‌عنوان اولویت‌ مدنظر قرار دهند. https://www.psccijouq.ir/article_232444.html فرهنگ‌های سیاسی مبتنی بر مشارکت و هم‌گرایی در جامعه سبب گسترش و پیشرفت جامعه می‌گردد . در جوامع اسلامی فرهنگ سیاسی بر اساس معارف دینی شکل می‌گیرد در قرآن کریم احادیث و روایات به نقش مردم و مشارکت آنان در جوامع اسلامی اشارات زیادی شده است نقشی غیرقابل انکار است . هرچه مشارکت و هماهنگی مردم با مسئولین و سیاست‌مداران آن کشور بیشتر باشد، به پایداری نظام سیاسی و پیشرفت آن کمک چشمگیری خواهد کرد .این پژوهش که تحت عنوان بررسی نقش مشارکت سیاسی در قوام نظام سیاسی عراق نام دارد و به شیوه توصیفی – تحلیلی انجام شده است این سوال مطرح شده است که افزایش مشارکت سیاسی چه نقشی در قوام نظام سیاسی عراق داشته است؟ برای پاسخ دهی به سوال مطرح شده این فرضیه عنوان شده است : افزایش مشارکت سیاسی سبب پایداری نظام سیاسی در عراق گشته که در نهایت به افزایش مشروعیت حکومت در عراق کمک کرده است. آن‌چه از یافته های مطرح شده در تحقیق به دست می‌آید این‌ است که، فرهنگ سیاسی زمانی در یک جامعه می‌تواند نقشی اثرگذار داشته باشد که در چارچوب فرهنگ بومی و ملی همان جامعه عمل کند. از سوی دیگر کارکرد های فرهنگ سیاسی مبتنی بر معارف دینی در یک جامعه اسلامی موجب مشارکت سیاسی توده مردم شده و رضایت و مقبولیت عمومی را در پی خواهد داشت و این مسئله منجر به پایداری نظام سیاسی می گردد. https://www.psccijouq.ir/article_232537.html سنت اندرزنامه‌نویسی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی ادبیات تعلیمی ایران باستان، در دوره ساسانی به اوج شکوفایی رسید و تأثیرات عمیقی بر ادبیات اخلاقی و سیاسی دوره اسلامی تا عصر حاضر نهاد. این پژوهش به واکاوی بنیادهای تاریخی گفتمان اخلاقی - سیاسی معاصر ایران از منظر میراث ادبیات تعلیمی ساسانی می‌پردازد. هدف اصلی، تبیین چگونگی نفوذ و تداوم ساختارها و مضامین کلیدی اندرزنامه‌های آن دوره در ادبیات سیاسی و اجتماعی دوران کنونی است. تحقیق با تکیه بر روش تحلیل محتوا و با رویکردی تاریخی-اجتماعی، مؤلفه‌های اصلی (همچون مفاهیم «عدالت شاهانه»، «وظیفه متقابل حاکم و محکوم»، و «تنظیم امور خانوادگی-دولتی») را در منابع ساسانی مستند می‌سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این اندرزنامه‌ها صرفاً متون اخلاقی صرف نبوده‌اند، بلکه به عنوان سندهایی کارکردی در تعیین حدود و ثغور قدرت و تبیین مشروعیت سیاسی عمل کرده‌اند. تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که بسیاری از الگوهای رفتاری مورد انتظار از کنشگران سیاسی در دوران معاصر، ریشه در همین آموزه‌های ساسانی دارند؛ از جمله تأکید بر نظم مبتنی بر شریعت و انتظام اجتماعی تحت امر حاکم. در نهایت، مقاله استدلال می‌کند که درک عمیق این میراث ساسانی برای تحلیل پویایی‌های اخلاقی-اجتماعی و فهم ریشه‌های تاریخی برخی نظریه‌های حکمرانی در گفتمان سیاسی معاصر ایران ضروری است. https://www.psccijouq.ir/article_232866.html چکیدهبا افزایش سریع روند شهرنشینی و مواجهه با چالش‌هایی همچون نابرابری اجتماعی، کاهش مشارکت فعال شهروندان و فشار فزاینده بر زیرساخت‌های شهری، نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در ارتقای شاخص‌های کلیدی حکمرانی شامل مشارکت، شفافیت، پاسخگویی و عدالت اهمیت ویژه‌ای یافته است. این مطالعه بر مبنای چارچوب مرور نظام‌مند PRISMA، به بررسی جامع نقش این سازمان‌ها در تسهیل تحقق طرح های توسعه شهری کوچک‌مقیاس پرداخت. در این راستا، ۲۸ مقاله منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ از پایگاه‌های داده معتبر جمع‌آوری و با تحلیل تماتیک در نرم‌افزار NVivo 12 و تحلیل شبکه‌ای کلیدواژه‌ها با کتابخانه‌های Python مورد واکاوی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که سازمان‌های مردم‌نهاد از طریق واسطه‌گری، ایجاد شبکه‌های همکاری و نوآوری‌های دیجیتال، به ارتقای مشارکت، شفافیت و پاسخگویی کمک می‌کنند، اما محدودیت‌هایی نظیر چالش‌های قانونی، کمبود منابع مالی و ساختارهای نهادی، موانع جدی در مسیر اثربخشی آنها ایجاد می‌نمایند. این پژوهش با تلفیق روش‌های کیفی و کمی تحلیل، به درک عمیق‌تری از ابعاد متنوع حکمرانی شهری دست یافته و اصلاح قوانین حمایتی، توسعه زیرساخت‌های فناوری، تقویت آموزش تخصصی و گسترش همکاری میان‌بخشی را به عنوان راهکارهای کلیدی پیشنهاد می‌دهد. https://www.psccijouq.ir/article_234031.html دیپلماسی دفاعی همزمان با افزایش تنش‌ها و تغییرات ژئوپلیتیکی، به یکی از مهم‌ترین ابزارهای جمهوری اسلامی ایران برای تأمین و تحکیم امنیت منطقه‌ای در غرب آسیا بدل شده است. این نوع دیپلماسی که بر همکاری‌های نظامی، توافقات امنیتی، تبادل تجربیات دفاعی، رزمایش‌های مشترک و اقدامات نمادین در حوزه نظامی استوار است، به ویژه در مواجهه با بحران‌ها و تحولات جدید منطقه‌ای، اهمیت دوچندانی یافته است. در این بین، طوفان الاقصی به عنوان یک رخداد مهم در معادلات امنیتی منطقه، نقشی اساسی در شکل‌گیری نگرش‌ها و رفتارهای امنیتی کشورهای منطقه و به ویژه ایران داشته است. در طوفان الاقصی، توجه‌ها به میزان تاثیرگذاری این سیاست‌ها معطوف شد و این سؤال شکل گرفت که تا چه حد دیپلماسی دفاعی ایران توانسته است امنیت منطقه‌ای را افزایش دهد و چه نقش مستقیمی در مدیریت روند حوادث و کنترل دامنه منازعات ایفا کرده است؟ نتایج و یافته های مقاله نشان می دهد که ایران در طوفان الاقصی همواره سعی کرده با ترغیب کشورها به تفاهم و گفتگو، کاهش فضای بی‌اعتمادی، و تاکید بر همگرایی امنیتی، نه تنها از گسترش دامنه بحران‌ها جلوگیری کند، بلکه جریان همکاری‌ها را نیز تقویت نماید. مؤلفه‌هایی مانند تبادل اطلاعات امنیتی، اشراف اطلاعاتی منطقه‌ای و حمایت از گفتگوهای صلح‌آمیز، محورهای اصلی این دیپلماسی به‌شمار می‌آمد. با این حال، تشدید بحران طوفان الاقصی و ورود بازیگران فرامنطقه‌ای و تغییر سریع توازن قوا، سبب شد میزان اثربخشی اقدامات دیپلماسی دفاعی ایران با چالش‌هایی نظیر افزایش رقابت‌های ژئوپلتیک، شدت‌گیری منازعات نیابتی و افزایش تهدیدات متغیر روبه‌رو شود. https://www.psccijouq.ir/article_236380.html ادله اثبات دعوا شامل اقرار، اسناد (اعم از رسمی یا عادی)، شهادت، امارات (اعم از قانونی یا قضایی)، سوگند، معاینه محل و تحقیق محلی، رجوع به کار‌شناس و علم قاضی است که با تمسک به هر یک از دلایل مزبور و با تحقق شرایطی می‌توان ادعای مطروحه را به اثبات رساند. با وجود آمره بودن قواعد اثبات طرفین دعوی می‌توانند در رابطه با زمان ارائه دلیل توافقاتی داشته باشند بدین نحو که ادله باید طی یک مرحله مقدماتی بیش از دادرسی ارائه گردد و پس از آن امکان ارائه دلیل وجود نداشته باشد البته جز در موردی که دلیل بعد از موعد مذکور به دست آمده باشد. این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی به آمره بودن مقررات مربوط به ادله اثبات دعوی در قرارداد پرداخته است. در نتیجه در رابطه با ماهیت امری و تخییری بودن قواعد ادله اثبات دعوا که بدون استدلال در مستندات فوق آمده است، در نتیجه نمی توان بر آمره بودن تمامی قواعد شکلی و ماهوی ادله اثبات و یا تخییری بودن آنها نظر قطعی صادر کرد؛ بلکه قواعد ادله اثبات دعوا را باید با توجه به اثر آنها در دادرسی تفکیک کرد و امری و تخییری بودن آن را احراز نمود. https://www.psccijouq.ir/article_236400.html این مقاله به بررسی نقش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در تقویت قدرت نرم این کشور و مقابله با تهدیدات هوشمند قدرت‌های خارجی به‌ویژه ایالات متحده می‌پردازد. با تمرکز بر ابزارهای رسانه‌ای، دیپلماسی عمومی، و فناوری‌های نوین، این پژوهش به تحلیل چگونگی استفاده صدا و سیما از قدرت نرم برای ترویج ارزش‌های اسلامی و انقلابی، تقویت هویت ملی، و خنثی‌سازی جنگ رسانه‌ای می‌پردازد. روش تحقیق این مقاله کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد و منابع موجود است. یافته‌ها نشان می‌دهد که صدا و سیما با تولید محتوای فرهنگی و مذهبی، راه‌اندازی شبکه‌های برون‌مرزی مانند پرس تی‌وی و هیسپان تی‌وی، و استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال، توانسته است در تقویت دیپلماسی عمومی ایران نقش مؤثری ایفا کند. این نهاد رسانه‌ای تلاش می‌کند تا با این اقدامات، روایت ایران را در سطح جهانی در مقابل تبلیغات منفی غرب تقویت کند. با این حال، چالش‌هایی نظیر ضعف در تولید محتوای جذاب، عدم تطابق با نیازهای نسل جوان، و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها مانع از تحقق کامل پتانسیل این نهاد شده است. این مقاله پیشنهاد می‌کند که صدا و سیما با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی و واقعیت افزوده، و همچنین تقویت همکاری‌های بین‌المللی، می‌تواند تأثیرگذاری خود را در عرصه جهانی افزایش دهد. https://www.psccijouq.ir/article_237049.html هدف از این تحقیق بررسی مزیت رقابت پذیری قدرت علمی-تکنولوژیک جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با رقبای منطقه‌ای در غرب آسیا است. روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی و هدف آن نیز کاربردی می‌باشد. تحقیق حاضر در دو بعد صورت گرفته است. در مرحله اول اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای مطالعه گردید. سپس، اهداف، استراتژی‌های مهم رسیدن به اهداف و قابلیت‌های قدرت علمی-تکنولوژیک ایران وارد نرم‌افزار Meta-SWOT گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با توجه به مزیت‌ها و قابلیت‌های جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با کشورهای مورد نظر نوعی رقابت‌پذیری وجود دارد که می‌تواند میزان قدرت علمی-تکنولوژیک ایران را در افق 1420 با توجه به منابع و قابلیت‌های سایر کشورها در منطقه ترسیم نماید. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که مهم‌ترین مزیت‌های قدرت علمی-تکنولوژیک ایران در برابر رقبا (عربستان سعودی، ترکیه، قطر، عمان، کویت، بحرین، امارت متحده عربی، اسرائیل و پاکستان) آمادگی فنی تکنولوژی، سرانه بودجه تحقیق و توسعه، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال تکنولوژی هستند و متغیرهایی مانند تحریم‌های بین‌المللی و عدم توجه به جذب و نگهداشت نخبگان، فقدان استراتژی معین در عرصه علم و دانش و تغییر سیاست‌ها همراه با تغییر دولت‌ها به عنوان استراتژیک‌ترین مولفه کلان تاثیر گذار بر قدرت علمی ایران شناخته می‌شوند. https://www.psccijouq.ir/article_237441.html ادبیات آیینه ای گویا از دیدگاه ها ، افکار ، عقاید ، باور ها و در کلام ایدئولوژی حاکم بر اذهان نسل های متمادی است.که خواسته یا نا خواسته در آثار هر دوره بازتاب می یابد.کتب و آثار نویسندگانی چون ناصر خسرو قبادیانی از این بازتاب ها خالی نیست: هدف این مقاله آن است که بازتاب انگاره های ذهنی و قلبی ناصر خسرو را در اشعار وی برجسته سازی و ارزیابی کند. در این راستا مساله بنیادی مقاله این است که آیا متن از ایدئولوژی مولف تاثیر پذیرفته است؟ کیفیت و کمیت این تاثیر پذیری به چه میزانی است و بازتاب آن در قلم ناصر خسرو چگونه ارزیابی می شود؟ به همین منظور مبانی ایدئولوژیک نویسنده با تکیه بر اصول سبک شناسی لایه ای در سه لایه واژگانی ، نحوی و بلاغی بررسی و تحلیل شده است. در پایان این نتیجه حاصل میگردد که ناصر خسرو قبادیانی ب طور ناخداگاه و در پاره ای از موارد کاملا خودآگاه و صریع ، باور ها و نظرات خود را در اشعار خود تسری می دهد که بسامد این بازتاب به ترتیب در بخش واژگان ، نحو ، و بلاغت دیده می شود. https://www.psccijouq.ir/article_237442.html تحولات عراق پس از ظهور و سقوط گروه تروریستی داعش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رخدادهای امنیتی دو دهه اخیر در منطقه غرب آسیا، تأثیر عمیقی بر ساختار سیاسی، اجتماعی و امنیتی این کشور و بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران برجای نهاده است. بررسی ها نشان می‌دهد که اگرچه شکست داعش فرصت‌هایی برای تقویت موقعیت راهبردی ایران و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای فراهم کرده است، اما هم‌زمان زمینه بروز تهدیدات جدیدی مانند بازگشت گروه‌های افراطی، ناامنی مرزی، و افزایش رقابت‌های نیابتی قدرت‌های منطقه‌ای را نیز به همراه داشته است. در دوره پساداعش، ثبات و بازسازی جامع سیاسی و اقتصادی عراق از مهم‌ترین متغیرهای تأثیرگذار بر امنیت جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود و همچنینِ؛ ارتقای تعاملات سیاسی، اقتصادی و امنیتی تهران بغداد می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در تثبیت امنیت پایدار در غرب آسیا ایفا کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیلی توصیفی انجام و جامعه آماری این تحقیق 13 نفر و بهصورت تمام محاسبه شده است. نتایج تحقیق نشانمیدهد، حضور نظامی داعش در کشور عراق و نزدیکی به مرز ایران و حضور مجدد نیروهای غربی در کشور عراق به بهانة مبارزه با گروه تروریستی داعش، امنیت ملی ایران را تحت‌تأثیر قرار میدهد. https://www.psccijouq.ir/article_237443.html یکی از عمده‌ترین زیر ساخت‌های اقتصادی جهان اسلام، وقف است. هر چند بخش مهمی از ثروت ملی ایران را موقوفات تشکیل می‌دهد، در راستای نگاه اقتصادی دین اسلام برای رفع محرومیت‌ها و چالش‌های اقتصادی جامعه، علاوه بر مدل اقتصادی خمس و زکات یک مدل برجسته دیگری به نام وقف معرفی شده است. وقف یکی از شایع‌ترین و ماندگارترین اعمال خیری است که در میان جوامع و ملل مختلف به صورت‌های گوناگون و متناسب با فرهنگ و اعتقادات آنان مورد توجه و عنایت بوده و هست. آنچه امروز بیش از گذشته در مورد اقتصاد وقف مورد توجه و اهمیت قرار گرفته است؛ شوک‌ها و بحران‌هایی است که کارکرد سازمان اوقاف و امور خیریه را با چالش مواجه نموده است، لذا بحران زدایی و ترمیم ساختارها و نهادهای فرسوده و ناکارآمد موجود در اقتصاد وقف در قالب مفهوم «اقتصاد مقاومتی» لازم و ضروری می‌نماید.مقاوم‌سازی اقتصاد وقف یعنی مقاوم ساختن اقتصاد وقف و موقوفات در برابر بحران‌ها و نوسانات خارجی و نیز ثبات و افزایش مستمر بازدهی موقوفات. بر همین مبنا پنج سیاست کلیدی اقتصاد مقاومتی در نظر گرفته شده است. مردم محوری اقتصاد، ارتقاء بهره وری (با تکیه بر ظرفیت‌های درون پایه اقتصاد وقف)، برون‌گرایی (ملی و فراملی)، دانش محوری و پویایی. https://www.psccijouq.ir/article_237464.html این پژوهش به تحلیل فقهی-حقوقی سیاست انطباق‌پذیری نهاد مالکیت زمانی با مفهوم مهایات فقهی در چارچوب فقه امامیه می‌پردازد، با تأکید ویژه بر اندیشه‌های فقهی شیخ جعفر کاشف‌الغطاء. مالکیت زمانی به عنوان یک نهاد حقوقی نوین در حوزه املاک تفریحی و گردشگری، که بر پایه بهره‌برداری اشتراکی و دوره‌ای از مال استوار است، با اصول سنتی مالکیت دائمی و انحصاری در فقه اسلامی چالش‌هایی ایجاد می‌کند. تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای، مبانی نظری، تشابهات و تفاوت‌های مالکیت زمانی با مهایات (تقسیم منافع مال مشاع به صورت مکانی یا زمانی) را بررسی کرده و نشان می‌دهد که این نهاد با رعایت ارکان فقهی مانند قصد انشاء، مشروعیت سبب، محدودیت زمانی و عدالت اجتماعی، قابلیت انطباق با مهایات را دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که دیدگاه کاشف‌الغطاء، با تمرکز بر اصول عقلایی و قراردادی، این انطباق را تسهیل می‌کند و می‌تواند در حقوق معاصر ایران و حقوق بین‌الملل کاربرد داشته باشد. در نهایت، پیشنهادهایی برای توسعه چارچوب قانونی و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای ارائه شده است. https://www.psccijouq.ir/article_237466.html ضمان از جمله تأسیسات حقوق اسلامی است که علاوه بر فقه در قانون مدنی نیز پذیرفته شده است. ضمان یا ضمانت کردن در فقه و حقوق ایران به منظور التزام و تعهد به مالی است که بر دین و ذمه شخص دیگری است. به عبارتی عقد ضمان یعنی کفیل شدن و بر عهده گرفتن به پرداخت بدهی و دین ثابت از طرف شخص غیر مدیون به آن فرد است بر عهده گرفتن را ضامن صاحب مال طلبکار) را مضمون له و تعهد ضامن به قبول بدهی را مضمون عنه میگویند در فقه امامیه لغت ضمان برگرفته از ضمن است پس ضمان را دلالت بر نقل ذمه ای به ذمه دیگر تعریف کرده اند و در قانون مدنی ماده ۶۹۸ تأکید بر نقل ذمه کرده است و این انتقال بدهی از ذمه ای به ذمه دیگری از نکات اختلافی میان شیعه و اهل سنت است. در فقه شیعه ضمان موجب انتقال مال از ذمه ای به ذمه دیگری میشود، پس التزام و تعهد از مدیون به ضامن میآید و اهل تسنن میگوید ضمان برگرفته از ضم است بنابراین تعریف ضمان ضمیمه شدن ذمه ضامن به ذمه مدیون اصلی است مثل سفته هایی بانکی که از دو طرف میگیرند بهمین خاطر صددرصد به نفع دائن وقتی شخصی که ضامن میشود یعنی دائن هم میتواند به مدیون اولی و ضامن رجوع کند به همین علت یک نفر دیگر به مدیون ضمیمه شده است https://www.psccijouq.ir/article_240593.html خشونت کلامی به‌عنوان یکی از اشکال نوین و در عین حال گسترده نقض حیثیت و کرامت انسانی، در نظام‌های حقوقی معاصر جایگاهی فزاینده یافته است. این پدیده که در قالب توهین، تهدید، تحقیر، افترا و گفتار نفرت‌انگیز بروز می‌یابد، به‌ویژه در بستر روابط اجتماعی، رسانه‌ای و فضای مجازی، آثار مخرب فردی و اجتماعی قابل توجهی برجای می‌گذارد و واکنش تقنینی و کیفری متناسب را ضروری می‌سازد. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چارچوب تقنینی و سیاست کیفری ایران در مقابله با خشونت کلامی تا چه اندازه از انسجام، شفافیت و کارآمدی لازم برخوردار است و این چارچوب در مقایسه با نظام حقوقی فرانسه به‌عنوان یکی از نظام‌های پیشرو در جرم‌انگاری و تنظیم حقوقی گفتار زیان‌بار، با چه کاستی‌ها و چالش‌هایی مواجه است. پراکندگی مقررات، ابهام مفهومی و غلبه رویکرد سنتی بر سیاست جنایی ایران از جمله چالش‌های قابل بررسی در این حوزه است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی - تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. بدین منظور، ضمن تحلیل مقررات کیفری ایران و رویه‌های مرتبط، چارچوب تقنینی و سیاست کیفری فرانسه در زمینه خشونت کلامی مورد مطالعه تطبیقی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظام حقوقی فرانسه با تعریف دقیق مفاهیم، تفکیک مصادیق و بهره‌گیری از سیاست جنایی ترکیبی، از انسجام و کارآمدی بیشتری برخوردار است، در حالی که سیاست کیفری ایران همچنان با خلأهای مفهومی و تقنینی مواجه است. در پایان، پیشنهادهایی از جمله بازتعریف قانونی خشونت کلامی، تقویت ضمانت اجراهای غیرکیفری و بهره‌گیری گزینشی از تجارب تقنینی فرانسه ارائه شده است. https://www.psccijouq.ir/article_240594.html عنوان پژوهش حاضر ناظر بر تحلیل الگوی دولت اسلامی مطلوب در اندیشه بنیادگرایان اسلامی عربستان سعودی است؛ الگویی که در آن، دولت نه بر پایه مشارکت سیاسی یا اراده عمومی، بلکه بر اساس قرائتی خاص از شریعت و اصل اطاعت مطلق از حاکم تعریف می‌شود. این رویکرد، دولت اسلامی را نهادی می‌داند که مشروعیت خود را از التزام ظاهری به شریعت و حمایت نهاد دینی رسمی اخذ می‌کند، حتی اگر از پاسخ‌گویی سیاسی و رضایت اجتماعی تهی باشد. بیان مسئله پژوهش معطوف به این پرسش بنیادین است که چگونه نظریه اطاعت مطلق در گفتمان بنیادگرایان سعودی، به‌ویژه در چارچوب فقه سیاسی سلفی، به تضعیف مفهوم مشروعیت سیاسی و ایجاد شکاف میان دولت، جامعه و ارزش‌های معاصر حکمرانی انجامیده است. مسئله اصلی آن است که این الگو تا چه اندازه توان پاسخ‌گویی به تحولات اجتماعی، مطالبات سیاسی و الزامات دولت مدرن را دارد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی با رویکرد انتقادی است که از طریق تحلیل متون فقهی- سیاسی سلفی، آثار اندیشمندان وابسته به جریان بنیادگرا و اسناد رسمی دینی عربستان سعودی انجام شده است. داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای گردآوری با بهره‌گیری از تحلیل گفتمان بررسی شده‌اند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که نظریه اطاعت مطلق، اگرچه در کوتاه‌مدت به تثبیت اقتدار سیاسی کمک کرده، اما در بلندمدت موجب بحران مشروعیت، انسداد اصلاحات سیاسی و تعمیق نارضایتی اجتماعی شده است. در پایان، پیشنهاد می‌شود بازخوانی انتقادی فقه سیاسی سلفی، تقویت مفهوم مسئولیت‌پذیری حاکم و بازتعریف رابطه شریعت، دولت و اراده عمومی در دستور کار پژوهش‌های آینده و اصلاحات فکری قرار گیرد https://www.psccijouq.ir/article_240718.html پدیده تدلیس شخص ثالث در بستر روابط سیاسی و اداری، وضعیتی را رقم می‌زند که در آن فردی خارج از قرارداد یا رابطه اصلی، با ارائه اطلاعات خلاف واقع، پنهان‌سازی حقیقت یا ایجاد ظاهر فریبنده، اراده یکی از طرفین را منحرف می‌کند و بر تصمیم‌گیری او در حوزه‌های حساس حکمرانی اثر می‌گذارد. مسئله اصلی تحقیق این است که آیا قواعد فقهی از جمله غرور، تسبیب، تغریر و قاعده لاضرر می‌توانند بنیادهای لازم برای تحلیل این نوع تدلیس را در ساختار حقوقی ایران فراهم کنند و در صورت مثبت‌بودن، آثار حقوقی و ضمانت اجراهای مترتب بر آن چیست؛ به‌ویژه در فضای پیچیده روابط اداری که تصمیم‌ها رنگ عمومی دارند و خطای یک فرد می‌تواند دامنه‌ای گسترده پیدا کند. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و با مطالعه کتابخانه‌ای منابع فقهی، قوانین جاری، آرای قضایی و پژوهش‌های تخصصی انجام شده است. ابزارهای مورد استفاده شامل تحلیل قیاسی، بررسی تطبیقی میان مفاهیم فقهی و ساختار اداری ایران و واکاوی مصادیق عملی از تصمیمات اداری و سیاسی است که در آن نقش فریب شخص ثالث قابل ردیابی بوده است. نتایج نشان می‌دهد که فقه امامیه ظرفیت قابل توجهی برای پوشش فریب شخص ثالث در عرصه عمومی دارد و قواعدی مانند غرور و تسبیب می‌توانند مبنای الزام مدنی و حتی اداری قرار گیرند. https://www.psccijouq.ir/article_240729.html این مقاله به بررسی و تحلیل عوامل سیاسی مؤثر بر همگرایی قوم کرد با سایر اقلیت‌های قومی در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. با توجه به تنوع قومی گسترده در ایران و جایگاه استراتژیک قوم کرد، شناخت سازوکارهای مؤثر بر انسجام ملی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی استدلال می‌کند که همگرایی قومی در این حوزه، محصول تعاملی پیچیده میان سیاست‌های وحدت‌گرایانه نظام سیاسی، مکانیسم‌های مشارکت‌جویانه و تلاش برای ایجاد بستری مشترک برای انسجام ملی است. در این راستا، سه محور اصلی سیاسی مورد واکاوی قرار گرفته است: نخست، سیاست‌های کلان وحدت ملی و انسجام اسلامی که چارچوب نظری و عملی حاکمیت در قبال اقوام را تعریف می‌کند؛ دوم، مشارکت فعال قوم کرد در فرآیندهای انتخاباتی (ریاست‌جمهوری، مجلس و شوراها) به عنوان ابزاری مؤثر برای پیگیری مطالبات و تأثیرگذاری بر سیاست‌گذاری‌های کلان؛ و سوم، حضور نخبگان کرد در مناصب حکومتی و پارلمانی که به مثابه پلی میان مرکز و پیرامون، به تعدیل منافع و افزایش اعتماد متقابل یاری رسانده است. نتایج بررسی نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران از طریق ترکیبی از سیاست‌های مبتنی بر کنترل متمرکز، مشارکت سیاسی مدیریت‌شده و احترام به حقوق فرهنگی، توانسته است تا حد زیادی از واگرایی‌های قومی جلوگیری کرده و پایه‌های همگرایی را تقویت نماید. این همگرایی، نه‌تنها در راستای منافع جامعه کرد، بلکه به منظور حفظ ثبات، انسجام ملی و تقویت همبستگی میان تمام اقوام ایرانی، امری حیاتی محسوب می‌شود. https://www.psccijouq.ir/article_240961.html مجازات‌ خدمات عمومی رایگان به ‌عنوان یکی از انواع جایگزین‌های حبس، نقشی انکارناپذیر در نظام عدالت کیفری نوین ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با نفی آثار نامطلوب حبس‌گرایی، به ارزیابی ابعاد اجتماعی متفاوت این نوع مجازات در حقوق ایران می‌پردازد. از نقطه نظر اجتماعی، این نوع مجازات‌ با حفظ و تقویت پیوندهای میان بزهکار با خانواده و جامعه، از انزوای وی که از پیامدهای رایج اعمال ضمانت اجرای کیفری حبس می‌باشد، جلوگیری نموده که این امر به ویژه در فرآیند بازاجتماعی شدن بزهکاران و کاهش آثار مخرب پدیده برچسب‌زنی بسیار مؤثر می‌باشد. همچنین محکوم از طریق مشارکت در خدمات عام‌المنفعه، احساس مسئولیت‌پذیری و ارزشمندی نموده و هویت اجتماعی خود را به عنوان عضوی فعال از جامعه بازسازی می‌کند. این فرآیند، علاوه بر تقویت انسجام اجتماعی، سبب می‌شود تا با کاهش احتمال تکرار جرم، امنیت عمومی نیز بهبود یابد. محقق در پژوهش پیش‌روی به دنبال آن است که نمایان سازد اجرای درست و هدفمند مجازات‌های خدمات عمومی رایگان با فراهم نمودن زمینه‌های لازم برای اصلاح محکوم و دادن فرصت جبران به وی، راهکاری مؤثر برای مواجهه با مشکلات نظام زندان‌محور بوده که درنتیجه به تحقق اهداف عالی عدالت کیفری که همانا اصلاح بزهکار و حفظ امنیت جامعه است منجر خواهد شد. https://www.psccijouq.ir/article_240962.html حقوق مالی زوجه در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه همواره یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق خانواده بوده است؛ پرسش اصلی این پژوهش آن است که سیاست‌های جنسیتی تا چه حد بر تدوین، تفسیر و اجرای حقوق مالی زوجه اثرگذار بوده و چه چالش‌ها و فرصت‌هایی در مسیر تحقق برابری جنسیتی وجود دارد. روش تحقیق در این مقاله توصیفی–تحلیلی است و ابزار اصلی گردآوری داده‌ها شامل مطالعه اسنادی، بررسی متون فقهی، قوانین موضوعه و رویه‌های قضایی در ایران می‌باشد. همچنین از روش تطبیقی برای ارزیابی شکاف‌های موجود میان رویکرد سنتی فقه امامیه و تحولات نوین حقوق بشر و سیاست‌های جنسیتی استفاده شده است. شکاف اصلی تحقیق در این است که اغلب پژوهش‌ها یا صرفاً نگاهی فقهی و سنتی به حقوق مالی زوجه داشته‌اند یا آن را در قالب تحلیل‌های صرفاً جامعه‌شناختی و سیاسی بررسی کرده‌اند، بدون آن‌که پیوند میان این دو حوزه به‌صورت منسجم مورد واکاوی قرار گیرد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هرچند فقه امامیه ظرفیت‌های قابل توجهی برای بازخوانی و بازتفسیر در راستای عدالت جنسیتی دارد، اما سیاست‌های جنسیتی در ایران تاکنون بیشتر در جهت تثبیت نقش سنتی زن در خانواده عمل کرده‌اند. این امر منجر به نابرابری در بهره‌مندی زنان از حقوق مالی خویش و ایجاد چالش در تحقق اصول برابری شده است. پیشنهاد تحقیق آن است که با بهره‌گیری از اصول اجتهادی پویا، تفسیر موسع از قواعد فقهی مانند عدالت، انصاف، لاضرر و همچنین همگرایی با اسناد بین‌المللی حقوق بشر، می‌توان راهکارهای نوینی برای تقویت حقوق مالی زوجه و تحقق سیاست‌های جنسیتی عادلانه ارائه داد. https://www.psccijouq.ir/article_242257.html اداره تجاری کالا نظامی است که حمل و نقل کالا در آن تحت سلطه و مدیریت قرار می‌گیرد. در این نظام الزاماً سازمان یا نهاد خاصی مد نظر نیست و حق برخورداری از سلطه بر کالای موضوع حمل در پروسه حمل و نقل کالا مورد نظر است. کالای موضوع حمل در پروسه حمل و نقل، تحت سلطه و استیلای اشخاص متعدد قرار می‌گیرد که از جمله این اشخاص متصدیان حمل دریایی می باشد. استیلای بر کالا چه توسط عوامل حمل و چه توسط عوامل محموله، مظهر ایجاد حقوقی برای دارنده است که از جمله آن اداره تجاری کالاست. در این مقاله با بررسی قانون تجارت و قانون دریایی ایران و مقررات کنوانسیون لاهه، بعنوان سند بین-المللی مبنای قانون دریایی، به شناسایی صور مختلف حق اداره تجاری کالا در چرخه حمل و نقل دریایی پرداخته و در نهایت با تطبیق آن با مقررات کنوانسیون بین‌المللی روتردام، احکام و آثار اجرای این حق توسط متصدی حمل و نقل ارایه گردیده است. https://www.psccijouq.ir/article_243532.html پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مقایسه نسبت میان الگوی شاه آرمانی در اندیشه سیاسی ایرانشهری و مفهوم حاکم آرمانی در اندیشه سیاسی سید جعفر کشفی، از مجتهدان برجسته دوران فتحعلی شاه قاجار، سامان یافته است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و تطبیقی بوده و گردآوری داده‌ها با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و اسنادی صورت پذیرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اندیشه سیاسی کشفی، ضمن پایبندی بنیادین به مبانی فقهی و کلامی شیعه، پیوندهای عمیق و معناداری با مؤلفه‌های باستانی اندیشه ایرانشهری در خصوص حاکمیت و اقتدار دارد. نتایج حاکی از آن است که کشفی با تلفیق مفاهیمی نظیر فره ایزدی و عدالت‌پروری پادشاهان آرمانی ایران با مفهوم ولایت و مشروعیت الهی در فقه اسلامی، به بازتولید الگویی از حاکم آرمانی دست یازیده است که همزمان واجد اقتدار مطلق سیاسی و مشروعیت مذهبی است. این رویکرد تلفیقی در اندیشه وی، پاسخی به ضرورت حفظ نظم اجتماعی و یکپارچگی سرزمینی در مواجهه با بحران‌های عصر قاجار ارزیابی می‌شود که در نهایت به شکل‌گیری خوانشی نوین از سلطنت مشروع و مأذون انجامیده است.