تحلیل رابطه‌ی شاخص‌های حکمرانی بر سرمایه‌گذاری در بخش نفت ایران و کشورهای منتخب

حسنی, مهدی; فلیحی, نعمت; دامن کشیده, مرجان; دقیقی اصلی, علیرضا

doi:10.30510/pscci.2024.485767.1114

تحلیل رابطه‌ی شاخص‌های حکمرانی بر سرمایه‌گذاری در بخش نفت ایران و کشورهای منتخب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهدی حسنی ¹

نعمت فلیحی ²

مرجان دامن کشیده ³

علیرضا دقیقی اصلی ³

¹ دانشجوی دکتری اقتصاد نفت و گاز، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران،

² استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران( نویسنده مسئول)

³ استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.30510/pscci.2024.485767.1114

چکیده

در این مطالعه به بررسی رابطه میان شش شاخص حکمرانی (حق اظهار نظر و پاسخ‌گویی، ثبات سیاسی، کارایی و اثربخشی دولت، کیفیت مقررات، حاکمیت قانون و کنترل فساد) و سرمایه گذاری در بخش نفت ایران و 8 کشور منتخب (امارات متحده عربی، عراق، کویت، نروژ، عمان، عربستان، روسیه و ایالات متحده آمریکا) طی سال‌های 1996-2022 پرداخته گردید. نتایج نشان داد بجز شاخص حق اظهار نظر و پاسخ‌گویی سایر شاخص‌ها در سطح 99 درصد معنادار بوده و دارای تاثیر مثبتی بر سرمایه گذاری در بخش نفت بوده-اند. بر اساس این نتایج بیشترین اثر بر سرمایه گذاری در بخش نفت را متغیر کارایی و اثربخشی دولت داشته است. به این معنی که یک درصد افزایش در کارایی و اثربخشی دولت، سرمایه گذاری در بخش نفت به میان 08/5 درصد افزایش خواهد یافت. پس از این شاخص، شاخص حاکمیت قانون با کشش 7/4 بیشترین اثر را بر سرمایه گذاری در بخش نفت داشته است. عددی که نشان می‌دهد یک درصد بهبود در حاکمیت قانون و تسری بیشتر قانون مداری در کشورها به افزایش 7/4 درصدی سرمایه گذاری در بخش نفت منجر می‌شود. باتوجه به اهمیت نوع قانون گذاری و تاثیر بهره‌وری و کارایی بر سرمایه گذاری در بخش نفت، می‌توان با چابک سازی دولت و بهبود قوانین و مقررات می‌توان به شکل محسوسی تغییرات بهینه‌ و موثری در بخش نفت ایجاد نمود.

کلیدواژه‌ها

ایران

سرمایه گذاری

سیاست گذاری نفتی

حکمرانی خوب نفت