ارتباط مردم و حکومت در نظام سیاسی یکی از مباحث مهم در مطالعه تحلیلـی هـر نظریه سیاسی است. صاحبنظران سیاسی معمولاً مشروعیت نظریه خویش درباره سیاست و حکومت را بـر تبیینی خاص از کنش حکومت و مردم بنا مینهند. هرچند شکل غالب این موضوع مربوط به دوران جدید است، اما این موضوع در نزد فارابی به عنوان اندیشمند کلاسیک هم وجود دارد. هدف پژوهش تبیین نقش مردم در تحقق حکومت مطلوب در اندیشه فارابی است. سوال اصلی پژوهش این است که، برغم تأکید فارابی بر مدینه فاضله و وجه آرمانی و اتوپیای آن، مردم چه نقشی در تحقق حکومت مطلوب دارند؟ مدعای پژوهش در پاسخ به سوال آن است که، فارابی به عنوان بنیانگذار فلسفه سیاسی اسلامی با سه عنصر بنیادین به شهروندی میپردازد که عبارت اند از حقیقت، فضیلت و سعادت؛ او حقیقت را در مرکز نظام شهروندی خود قرار میدهد. شهروندی حقیقتگرایانه فارابی براساس تعامل نزدیک شریعت و فلسفه بازسازی میگردد. حقوق و تعهدات متقابل فرد و جامعه در درون نظم مبتنی بر حقیقت سازماندهی میگردد تا با رساندن مردم به فضیلت، سعادت او را میسر سازد. براین اساس، ارزشهایی چون آزادی، برابری، عدالت، مالکیت، قانون مداری و دیگر مؤلفه های شهروندی با توجه به اقتضائات حاصل از تعامل نزدیک حقیقت، فضیلت و سعادت در کانون توجه حکومت مطلوب مورد نظر فارابی قرار میگیرد. فرایند شکل گیری قدرت در حاکمیت مورد قبول فارابی از دو منشأ هدایت الهی و اطاعت شهروندان مایه میگیرد. بنابراین، دو الگوی مطرح حکومت نامطلوب(نظام استبدادی و دموکراسی) مورد قبول فارابی قرار نمیگیرد.