تحولات نظام بین‌الملل در دهه‌های اخیر، به‌ویژه پس از پایان جنگ سرد، موجب تغییر در الگوهای سیاست خارجی بسیاری از کشورها شده است. جمهوری اسلامی ایران نیز در واکنش به تغییرات ساختاری نظام بین‌الملل، تشدید تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های ناشی از فشارهای غرب، سیاست «نگاه به شرق» را به‌عنوان یکی از راهبردهای اصلی سیاست خارجی خود برگزید. در این میان، جمهوری خلق چین به‌عنوان قدرتی در حال ظهور و دومین اقتصاد بزرگ جهان، جایگاهی ویژه در سیاست خارجی و اقتصادی ایران پیدا کرد. امضای برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله میان ایران و چین در سال ۱۴۰۰ را می‌توان مهم‌ترین نمود این رویکرد دانست. هدف این مقاله، بررسی ابعاد سیاسی و اقتصادی روابط دو کشور در قرن بیست و یکم و تحلیل فرصت‌ها و چالش‌های ناشی از اجرای این برنامه همکاری است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه همکاری با چین فرصت‌هایی همچون جذب سرمایه، توسعه زیرساخت‌ها، گسترش صادرات انرژی، تقویت بنیه دفاعی و کاهش آثار تحریم‌ها را برای ایران فراهم می‌کند، اما وابستگی بیش از حد به اقتصاد چین، تراز تجاری نامتوازن، محدودیت انتقال فناوری و تأثیرپذیری سیاست خارجی چین از روابط گسترده این کشور با قدرت‌های غربی و غربی، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این همکاری محسوب می‌شود. در مجموع، موفقیت برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله بیش از آنکه به متن توافق وابسته باشد، به کیفیت اجرای پروژه‌ها، اصلاح ساختارهای اقتصادی داخلی و مدیریت متوازن روابط خارجی ایران بستگی خواهد داشت.