استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.30510/pscci.2025.547161.1338
چکیده
در دهه اخیر، شبکههای اجتماعی به یکی از مهمترین بسترهای ارتباطی و اطلاعرسانی در ایران تبدیل شدهاند و نقشی بیسابقه در فرایند شکلدهی و تغییر افکار عمومی سیاسی ایفا میکنند. رشد سریع دسترسی به اینترنت، گسترش استفاده از تلفنهای هوشمند و تنوع پلتفرمهای پرکاربرد همچون اینستاگرام، تلگرام و پلتفرمهای بومی، موجب شده است که جریانهای خبری و گفتمانهای سیاسی به سرعت شکل گیرند، گسترش یابند و بر نگرشها و رفتارهای سیاسی شهروندان اثر بگذارند. سؤال اصلی مقاله این گونه مطرح شده است که شبکههای اجتماعی چگونه و با چه مکانیسمهایی بر شکلگیری و تحول افکار عمومی سیاسی در ایران اثر میگذارند؟ که این فرضیه مطرح شده است که به نظر میرسد که شبکههای اجتماعی از طریق کاهش انحصار رسانهای، افزایش تعاملات سیاسی آنلاین، و توانایی بسیج افکار و گروههای اجتماعی، نقش فعالی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران دارند. این اثرگذاری میتواند هم در جهت تقویت مشارکت سیاسی و هم در ایجاد دوقطبیها و اختلافات اجتماعی بروز پیدا کند. یافتههای مقاله نشان می دهد که شبکههای اجتماعی در ایران عمدتاً سه کارکرد کلیدی دارند:1-دستور کاردهی 2-قالببندی یا چارچوبسازی 3-بسیج سیاسی. یافتهها حاکی از آن است که محدودیتهای قانونی و فیلترینگ، الگوهای استفاده کاربران را به سمت ابزارهای دور زدن فیلتر و کانالهای غیررسمی سوق داده و این امر هم میزان اثرگذاری و هم شکل آن را تغییر داده است. با وجود این کنترلها، اعتماد نسبی کاربران به محتوای تولیدشده توسط همتاهایشان، موجب شده تأثیر شبکههای اجتماعی بر افکار عمومی پایدار باقی بماند.
منصوری,عباس . (1405). نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران. فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5(1), 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
MLA
منصوری,عباس . "نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران", فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5, 1, 1405, 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
HARVARD
منصوری عباس. (1405). 'نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران', فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5(1), pp. 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
CHICAGO
عباس منصوری, "نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران," فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5 1 (1405): 26-50, doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
VANCOUVER
منصوری عباس. نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران. فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 1405; 5(1): 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338