استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.30510/pscci.2025.547161.1338
چکیده
در دهه اخیر، شبکههای اجتماعی به یکی از مهمترین بسترهای ارتباطی و اطلاعرسانی در ایران تبدیل شدهاند و نقشی بیسابقه در فرایند شکلدهی و تغییر افکار عمومی سیاسی ایفا میکنند. رشد سریع دسترسی به اینترنت، گسترش استفاده از تلفنهای هوشمند و تنوع پلتفرمهای پرکاربرد همچون اینستاگرام، تلگرام و پلتفرمهای بومی، موجب شده است که جریانهای خبری و گفتمانهای سیاسی به سرعت شکل گیرند، گسترش یابند و بر نگرشها و رفتارهای سیاسی شهروندان اثر بگذارند. سؤال اصلی مقاله این گونه مطرح شده است که شبکههای اجتماعی چگونه و با چه مکانیسمهایی بر شکلگیری و تحول افکار عمومی سیاسی در ایران اثر میگذارند؟ که این فرضیه مطرح شده است که به نظر میرسد که شبکههای اجتماعی از طریق کاهش انحصار رسانهای، افزایش تعاملات سیاسی آنلاین، و توانایی بسیج افکار و گروههای اجتماعی، نقش فعالی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران دارند. این اثرگذاری میتواند هم در جهت تقویت مشارکت سیاسی و هم در ایجاد دوقطبیها و اختلافات اجتماعی بروز پیدا کند. یافتههای مقاله نشان می دهد که شبکههای اجتماعی در ایران عمدتاً سه کارکرد کلیدی دارند:1-دستور کاردهی 2-قالببندی یا چارچوبسازی 3-بسیج سیاسی. یافتهها حاکی از آن است که محدودیتهای قانونی و فیلترینگ، الگوهای استفاده کاربران را به سمت ابزارهای دور زدن فیلتر و کانالهای غیررسمی سوق داده و این امر هم میزان اثرگذاری و هم شکل آن را تغییر داده است. با وجود این کنترلها، اعتماد نسبی کاربران به محتوای تولیدشده توسط همتاهایشان، موجب شده تأثیر شبکههای اجتماعی بر افکار عمومی پایدار باقی بماند.
منصوری, عباس. (1405). نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران. فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5(1), 26-50. https://doi.org/10.30510/pscci.2025.547161.1338
MLA
منصوری, عباس. "نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران", فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5, 1, 1405, 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
HARVARD
منصوری عباس. (1405). 'نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران', فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5(1), pp. 26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
CHICAGO
عباس منصوری, "نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران," فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران, 5 1 (1405): 26-50, doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338
VANCOUVER
منصوری عباس. نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی افکار عمومی سیاسی ایران. فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران. 1405;5(1):26-50. doi: 10.30510/pscci.2025.547161.1338