فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

مطالعه جامعه‌شناختی عوامل فرهنگی مؤثر بر ترجیحات مصرف در فروشگاه‌های بزرگ و کوچک: مطالعه موردی شهر رشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیرهوشنگ برونی 1
محمد مهدی رحمتی 2
اقباله عزیزخانی 3
1 دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی ،واحد خلخال،دانشگاه آزاد اسلامی،خلخال ، ایران.
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه گیلان ، گیلان ، ایران.
3 استادیار گروه جامعه شناسی ، واحد خلخال ، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال ، ایران.
10.30510/pscci.2025.498489.1198
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر ترجیحات مصرف در فروشگاه‌های بزرگ و کوچک شهر رشت انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترجیحات مصرف‌کنندگان به‌شدت تحت تأثیر طبقه‌ی اجتماعی، میزان دسترسی به منابع اقتصادی و الگوهای فرهنگی غالب جامعه قرار دارد. تحلیل داده‌ها نشان داد که 65 درصد از تغییرات ترجیحات مصرفی توسط متغیرهایی نظیر سبک زندگی، سرمایه فرهنگی و تبلیغات توضیح داده می‌شود. همچنین، تمایلات به مصرف کالاهای خارجی بیشتر از آنکه به کیفیت واقعی مرتبط باشد، به عوامل اجتماعی مانند گروه‌های مرجع و نفوذ رسانه‌ها وابسته است. این پژوهش با تأکید بر اهمیت تقویت آگاهی مصرف‌کنندگان نسبت به مزایای کالاهای داخلی، پیشنهاداتی برای تدوین سیاست‌های مؤثر در راستای ترویج مصرف کالاهای ایرانی ارائه می‌دهد. این مطالعه نوآوری‌هایی در زمینه تحلیل تلفیقی مصرف فرهنگی و اقتصادی در محیط‌های فروشگاهی متنوع ارائه کرده است.
مصرف به‌عنوان یکی از رفتارهای اجتماعی و اقتصادی، بازتابی از تمایلات فرهنگی، جایگاه اجتماعی، و سبک زندگی افراد است. این پدیده، فراتر از رفع نیازهای مادی، به بستری برای بازنمایی هویت‌ها، تمایزات اجتماعی و رقابت‌های فرهنگی تبدیل شده است. در جوامع شهری، رفتار مصرفی افراد تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی، فرهنگی، و اقتصادی شکل می‌گیرد
کلیدواژه‌ها
ترجیحات مصرف
فروشگاه‌های زنجیره‌ای
سوپرمارکت‌های محلی
سبک زندگی جامعه‌شناسی مصرف

  • تاریخ دریافت 18 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 14 مرداد 1404