در سال‌های اخیر، روند کاهشی نرخ باروری در ایران موجب شکل‌گیری و اجرای سیاست‌های مختلف تشویقی در راستای افزایش جمعیت شده است. این سیاست‌ها، هرچند در سطح کلان به‌مثابه واکنشی به تحولات جمعیتی تلقی می‌شوند، اما در سطح خرد، پیامدهای قابل‌توجهی بر حقوق فردی و اجتماعی زنان، به‌ویژه در حوزه سبک زندگی، اشتغال، تحصیل و انتخاب‌های باروری داشته‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از روش تحلیل اسنادی، به بررسی انتقادی سیاست‌های فرزندآوری در ایران پرداخته و تأثیر آن‌ها را بر وضعیت اجتماعی و حقوقی زنان مورد واکاوی قرار می‌دهد. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای نظریه عدالت جنسیتی و رهیافت حق بر بدن و بازتولید شکل گرفته و در قالب مقایسه تطبیقی با تجارب کشورهایی همچون فرانسه، آلمان، ژاپن و مجارستان، نشان داده شده است که موفق‌ترین الگوهای جمعیتی، بر مبنای راهبردهای ترکیبی و توازن میان حمایت‌های اقتصادی، فرهنگی و تقویت حقوق برابر زنان طراحی شده‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌های جمعیتی در ایران، عمدتاً فاقد رویکرد جامع‌نگر به عدالت جنسیتی و حق انتخاب زنان هستند و در غیاب تقویت زیرساخت‌های حمایتی (مانند مرخصی زایمان، مراقبت از کودک، امنیت شغلی و آموزش جنسی و باروری)، می‌توانند به محدودسازی حقوق تولیدمثلی و نابرابری‌های ساختاری دامن زنند. این پژوهش در پایان با ارائه پیشنهادهایی برای اصلاح سیاست‌های جمعیتی با محوریت توانمندسازی زنان، بر لزوم تلفیق اهداف کلان جمعیتی با اصول حقوق انسانی و جنسیتی تأکید می‌ورزد.