فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

سیاست امکان توسیع و تضییق عیوب موجب فسخ نکاح در فقه شیعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
3 استادیار، حقوق خصوصی، دانشکده تمدن و مطالعات جهان، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
چکیده
علاوه بر طلاق، برای جدایی زن و شوهر راه دیگری نیز وجود دارد؛ که آن فسخ نکاح به موجب عیوب می باشد. هدف اصلی این پژوهش بیان امکان یا عدم امکان فسخ نکاح در بیماری‌های خطرناک جدید می‌باشد. آیا زوجین می‌توانند در صورت وجود عیوب خطرناک جدید، از طریق فسخ نکاح، خود را از قید عقد نکاح برهانند؟ در اینجا اگر انحصار فسخ نکاح در عوامل منصوص باشد؛ به مثابه تضییق عوامل فسخ نکاح است که موجب جزئی نگری در فسخ نکاح و عدم توجه فقه به مریضی‌ها و مشکلات نو، در نظام خانواده می‌شود. برای رهایی از این محذورات، بررسی امکان توسیع و تضییق عیوب فسخ نکاح ضرورت دارد. در خصوص امکان توسیع عوامل مجوز فسخ نکاح در فقه شیعه، دو دیدگاه تعمیم حداکثری و تعمیم حداقلی وجود دارد. در تعمیم حداکثری، امکان توسیع عیوب مجوز فسخ نکاح، نسبت به زوج و زوجه، در عیوب منصوص و غیرمنصوص وجود دارد. طبق دیدگاه تضییق در عیوب مذکور، تنها زوجه، حق فسخ نکاح دارد؛ زیرا زوجه از حق طلاق برخوردار نیست. لذا، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است: 1- بر اساس ادله، امکان توسیع عیب-های موجب فسخ وجود دارد. 2- دیدگاه توسیع مورد تردید قرار گرفته است. 3- امکان تضییق، عیب‌های موجب فسخ به رأی صواب نزدیک‌تر و با ادله مطرح شده سازگارتر است. 4- به صورت موجبه جزئیه تعمیم عوامل فسخ نکاح از منصوص به غیرمنصوص نسبت به عیب‌های مرد در فقه شیعه قابل اثبات است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 05 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 23 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 25 اسفند 1403