فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

واکاوی هویت‌سازی سکولاریستی از دولت در ایران مدرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
چکیده
در قرن نوزدهم اتفاقات بسیار بزرگی در ایران رخ داد و تاریخ ایران از این برهه دچار تغییرات بسیار گسترده‌ای شد. شاید بتوان گفت مهمترین عامل این تغییرات، آشنایی ایرانیان با اندیشه‌های غرب در حوزه‌های مختلف بود. روشنفکران ایران در آن دوران نقش بسیار مهمی در ورود ایده‌های نوگرایانه به کشور داشتند. ورود اندیشه‌های جدید باعث تغییر و تاثیرگذاری بر سطوح و لایه‌های مختلف اجتماعی شد. یکی از مهمترین تغییرات در این دوران، هویت سازی سکولار از دولت در ایران بود. به همین منظور این پژوهش با هدف واکاوی هویت‌سازی سکولاریستی از دولت در ایران مدرن با رویکرد توصیفی - تحلیلی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد رویکرد هویت سازی سکولار از دولت با توسعه‌ی آمرانه‌ی رضا شاه به قدرت رسید و حکومت دارای هویت مدرن شد. مولفه‌ی هویت‌سازی رضاشاهی در ایران، زدودن بسیاری از جنبه‌های فرهنگ سنتی در ایران و غرب‌گرایی رادیکال بود. هویت‌سازی در دوران رضاشاه تاکید زیادی بر باستانیتِ ایران داشت؛ از این رو می‌توان گفت پهلوی اول با جایگزینی ایران باستان به جای فرهنگ سنتی و مذهبی ایرانی به دنبال شکل‌گیری یک هویت ملی بر پایه‌ی سکولاریسم بود. در هویت سازی دوران پهلوی اول، باستانیت جای مذهب را در حکومت گرفت و به دولت یک هویت ملی داد. بنابراین ناسیونالیسمِ باستان گرا در ایران مبنای یک هویت مستقل در سیاست ایران قرار گرفت.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 28 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 13 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 13 اسفند 1402