فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

نقش فرهنگ در تحقق انقلاب اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فارغ التحصیل دکتری انقلاب و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.30510/pscci.2026.547721.1339
چکیده
نوشته های پیرامون علل انقلاب ها که از دهه پنجاه آغاز و تا دهه هفتاد میلادی به اوج خود رسیدند چندین محور را در پیشبینی و رصد علل وقوع انقلاب ها در نظر داشتند :از جمله: علل ساختارگرایانه، اقتصادی، روان شناسانه، سیاسی و در نهایت علل ترکیبی. با پیدایش انقلاب اسلامی ایران زاویه جدیدی از دریچه دید محققین عرصه انقلاب(در چهارمین دهه نظریه پردازی) مهم جلوه گر شد و آن وجود علل فرهنگی بود. گرچه می توان بیان داشت عامل اجتماعی در بعضی از نظریات گذشته مورد توجه بوده است اما چنین برداشتی(نفوذ و تاثیر عمده و کلان فرهنگ) هرگز مورد اندیشه نبوده است تا جایی که محققینی از جمله اسکاچ پل و کدی را به تجدید نظر (ولو برای توجیه دیدگاه هایشان) وا داشته است. ما برآنیم با بیان ادله و شواهد کافی حدوث انقلاب شکوهمند ایران را با اعتقاد بر عناصر فرهنگی اخذ شده از مذهب تشیع(نظام اعتقادی،نظام ارزشی و نماد) اثبات نماییم و به عنوان یک نظریه بیان نماییم انقلاب اسلامی به دنبال معنویت گرایی در سیاست به عنوان قرائتی جدید و کارآمد از عقلانیت سیاسی است
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 26 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 06 مهر 1405