فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

جغرافیای تاریخی کلات نادری )با تاکید بر ژئوپولیتیک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه تاریخ، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
2 گروه تاریخ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
10.30510/pscci.2025.495793.1181
چکیده
کلات، نامی آشنا در شمال‌شرق ایران، در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود، نقش و جایگاهی ویژه داشته است. اگرچه این منطقه در مسیر کاروان‌های تجاری قرار نداشت، اما به سبب مراتع سرسبز، دشت‌های حاصلخیز و موقعیت طبیعی بکر و صعب‌العبور خود، همواره مورد توجه قبایل و گروه‌های گوناگون قرار گرفته است. این دژ طبیعی، حاصل تعامل پیچیده میان انسان و محیط است و بررسی آن در قالب جغرافیای تاریخی می‌تواند ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن را روشن سازد. با توجه به گستردگی مباحث جغرافیای تاریخی، این مقاله بر آن است تا با تأکید بر جنبه ژئوپولیتیکی منطقه، تأثیر موقعیت جغرافیایی و تصمیم‌گیری‌های سیاسی را در شکل‌گیری و تحول فضای جغرافیایی کلات مورد بررسی قرار دهد. در این راستا، با بهره‌گیری از متون تاریخی و منابع جغرافیایی سده‌های نخستین و میانه اسلامی و با رویکرد تحلیل تاریخی، تلاش شده است تا زوایای مختلف تحولات جغرافیای تاریخی و ژئوپولیتیکی کلات تبیین گردد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 05 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 05 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 05 مهر 1404