فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

مطالعه تطبیقی سیاست عقد ضمان در حقوق موضوعه ایران و فقه عامه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سیدرضا شمس الدینی 1
هرمز اسدی کوه باد 1
فرزانه رحمانیان 2
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.
2 گروه زبان و ادبیات عربی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.
10.30510/pscci.2025.555286.1357
چکیده
ضمان از جمله تأسیسات حقوق اسلامی است که علاوه بر فقه در قانون مدنی نیز پذیرفته شده است. ضمان یا ضمانت کردن در فقه و حقوق ایران به منظور التزام و تعهد به مالی است که بر دین و ذمه شخص دیگری است. به عبارتی عقد ضمان یعنی کفیل شدن و بر عهده گرفتن به پرداخت بدهی و دین ثابت از طرف شخص غیر مدیون به آن فرد است بر عهده گرفتن را ضامن صاحب مال طلبکار) را مضمون له و تعهد ضامن به قبول بدهی را مضمون عنه میگویند در فقه امامیه لغت ضمان برگرفته از ضمن است پس ضمان را دلالت بر نقل ذمه ای به ذمه دیگر تعریف کرده اند و در قانون مدنی ماده ۶۹۸ تأکید بر نقل ذمه کرده است و این انتقال بدهی از ذمه ای به ذمه دیگری از نکات اختلافی میان شیعه و اهل سنت است. در فقه شیعه ضمان موجب انتقال مال از ذمه ای به ذمه دیگری میشود، پس التزام و تعهد از مدیون به ضامن میآید و اهل تسنن میگوید ضمان برگرفته از ضم است بنابراین تعریف ضمان ضمیمه شدن ذمه ضامن به ذمه مدیون اصلی است مثل سفته هایی بانکی که از دو طرف میگیرند بهمین خاطر صددرصد به نفع دائن وقتی شخصی که ضامن میشود یعنی دائن هم میتواند به مدیون اولی و ضامن رجوع کند به همین علت یک نفر دیگر به مدیون ضمیمه شده است
کلیدواژه‌ها
ضمان
فقه عامه
فقه امامیه

  • تاریخ دریافت 02 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 10 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 14 آبان 1404