فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

تحلیل فقهی حقوقی سیاست انطباق پذیری مالکیت زمانی بر مهایات فقهی با تاکید بر اندیشه فقهی کاشف الغطا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 گروه معارف اسلامی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
10.30510/pscci.2025.552396.1349
چکیده
این پژوهش به تحلیل فقهی-حقوقی سیاست انطباق‌پذیری نهاد مالکیت زمانی با مفهوم مهایات فقهی در چارچوب فقه امامیه می‌پردازد، با تأکید ویژه بر اندیشه‌های فقهی شیخ جعفر کاشف‌الغطاء. مالکیت زمانی به عنوان یک نهاد حقوقی نوین در حوزه املاک تفریحی و گردشگری، که بر پایه بهره‌برداری اشتراکی و دوره‌ای از مال استوار است، با اصول سنتی مالکیت دائمی و انحصاری در فقه اسلامی چالش‌هایی ایجاد می‌کند. تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای، مبانی نظری، تشابهات و تفاوت‌های مالکیت زمانی با مهایات (تقسیم منافع مال مشاع به صورت مکانی یا زمانی) را بررسی کرده و نشان می‌دهد که این نهاد با رعایت ارکان فقهی مانند قصد انشاء، مشروعیت سبب، محدودیت زمانی و عدالت اجتماعی، قابلیت انطباق با مهایات را دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که دیدگاه کاشف‌الغطاء، با تمرکز بر اصول عقلایی و قراردادی، این انطباق را تسهیل می‌کند و می‌تواند در حقوق معاصر ایران و حقوق بین‌الملل کاربرد داشته باشد. در نهایت، پیشنهادهایی برای توسعه چارچوب قانونی و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 18 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 10 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 14 آبان 1404