فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

بررسی و تحلیل مزیت رقابت‌پذیری قدرت علمی-تکنولوژیک ایران در منطقه غرب آسیا.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه ژئوپلیتیک مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، ایران، تهران.
چکیده
هدف از این تحقیق بررسی مزیت رقابت پذیری قدرت علمی-تکنولوژیک جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با رقبای منطقه‌ای در غرب آسیا است. روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی و هدف آن نیز کاربردی می‌باشد. تحقیق حاضر در دو بعد صورت گرفته است. در مرحله اول اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای مطالعه گردید. سپس، اهداف، استراتژی‌های مهم رسیدن به اهداف و قابلیت‌های قدرت علمی-تکنولوژیک ایران وارد نرم‌افزار Meta-SWOT گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با توجه به مزیت‌ها و قابلیت‌های جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با کشورهای مورد نظر نوعی رقابت‌پذیری وجود دارد که می‌تواند میزان قدرت علمی-تکنولوژیک ایران را در افق 1420 با توجه به منابع و قابلیت‌های سایر کشورها در منطقه ترسیم نماید. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که مهم‌ترین مزیت‌های قدرت علمی-تکنولوژیک ایران در برابر رقبا (عربستان سعودی، ترکیه، قطر، عمان، کویت، بحرین، امارت متحده عربی، اسرائیل و پاکستان) آمادگی فنی تکنولوژی، سرانه بودجه تحقیق و توسعه، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال تکنولوژی هستند و متغیرهایی مانند تحریم‌های بین‌المللی و عدم توجه به جذب و نگهداشت نخبگان، فقدان استراتژی معین در عرصه علم و دانش و تغییر سیاست‌ها همراه با تغییر دولت‌ها به عنوان استراتژیک‌ترین مولفه کلان تاثیر گذار بر قدرت علمی ایران شناخته می‌شوند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 11 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 02 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 01 دی 1404