فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

سیاست ائتلافی در جوامع قبیله ای:مدل تعامل انصار و مهاجرین به مثابه یک الگوی هم زیستی سازنده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کیومرث احمدی
فارغ التحصیل دکتری تاریخ اسلام، گروه علوم انسانی ، مرکز شهدای مکه، دانشگاه فرهنگیان،تهران ، ایران.
10.30510/pscci.2025.530139.1302
چکیده
با بعثت پیامبر و رسمی شدن دعوت به اسلام، مشکلات عدیده ای برای تازه مسلمانان به وجود آمد. از جمله مهم ترین این مشکلات، آزار و اذیت فراوان مکیان با پیروان رسول الله بود. چارة کار در هجرت دانسته شد. با اسلام آوردن اکثر مردم یثرب، آن شهر جایگاه و پایگاه امنی برای اسلام و پیروانش محسوب می شد. مسلمانان پر شور یثرب از مهاجرت رسول اکرم و یارانشان به شعف آمده و استقبال گرمی از آنان به عمل آوردند. به دلایل مختلفی که مهم ترین آنها وحدت بین مسلمانان و دنیای اسلام بود، عقد اخوت بین مهاجرین و انصار بسته شد.
اگرچه مهاجرین در قبال کمک های بی شائبة انصار، قدردان بودند؛ با این وجود و با تمام تلاش های پیامبر(ص) تنش هایی بین انصار و مهاجرین رخ داد که نشانه ای از بروز سنت یا اخلاق عصر جاهلیت داشت و هنوز در رفتار اعراب تازه مسلمان، کما بیش دیده می شد. در این نوشتار، سعی شده تا به روابط متقابل مسلمانان مکه و یثرب از دوران هجرت تا سقیفه پرداخته شود. در این مقاله که ماهیتی تاریخی دارد و با جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای به رشتة تحریر در آمده است، سعی شده است تا علت و انگیزة هجرت و کنش ها و واکنش های مثبت و منفی مهاجرین و انصار توصیف و سپس تحلیل شود.
کلیدواژه‌ها
پیامبر(ص)
انصار
مهاجرین
یثرب
هجرت

  • تاریخ دریافت 22 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 25 خرداد 1404