فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

تاثیر مسئله ارمنستان و پناهندگی اشراف زادگان اشکانی و رومی در مناقشات جغرافیایی ایران و روم(با نگاهی به مطالعات جدید)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ ،واحد نجف آباد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،نجف آباد، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ ،واحد نجف آباد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،نجف آباد، ایران.(نویسنده مسئول)
10.30510/pscci.2025.476402.1065
چکیده
اشکانیان از طوایف آریایی نژادی بودند کـه از نـظر‌ سـازمان‌ قبیلگی با «َپرنی هـا» یا پرنی‌ ها» پیوستگی داشتند. پرنی ها‌ با فـرماندهی سـرکردۀ خود اَرشَک (٢٤٧-٢١٧پ.م)، درحـدود ٢٥٠ پـیش ازمـیلاد بـر اَستائنه یعنی‌ احتمالاً‌ منطقۀ اترک دست یافتند و اَرشَک کمی‌ بـعـد‌ در ٢٤٧‌ پـیـش‌ ازمــیلاد‌ در آساک شهری در‌ اَستائنه به شاهی برگزیده شد. در عرصــۀ خارجی و در رویاروئی های نظامی‌ دو‌ ابـرقدرت زمــان نـیـز، رومیـان بارهـا طعـم شکسـت را چشیدند. با وجود این ، رومیان نیز چندین بار تا عمق قـلمرو اشـکانیان نـفوذ کردنـد. سـرانجام‌ اردشیر‌ ساسانی در ٢٢٤ میلادی آخرین‌ ضربۀ‌ اساسی را بر پیکر پادشاهی اشــکانی وارد آورد و پادشـاهی ساسانی میرفت که هماورد تـاره رومیـان گـردد. این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه ای با هدف بررسی تاثیر همسایگان و اقوام پیرامونی ایران بر اختلافات خانوادگی در زمان اشکانیان صورت پذیرفته است. مقاله حاضر به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته ها بر این امر دلالت دارد که در زمان اشکانیان، همسایگانی چون امپراتوری روم، با نفوذ داخلی به دربار ایران، از اختلافات خانوادگی دربار، به نفع خود بهره برداری می کردند که همین امر در تضعیف قدرت شاهان اشکانی تاثیرگذار بود. و در نهایت اردشیر ساسانی در ایالت پارس توانست سقوط اشکانیان در سال ۲۲۴ میلادی را رقم بزند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 11 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 11 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1404