هفت اورنگ، اثری ماندگار از عبدالرحمان جامی، نه تنها گنجینهای از شعر و ادبیات فارسی است بلکه آینهای تمامنما از جهانبینی و ارزشهای فرهنگی و اجتماعی عصر خود نیز محسوب میشود. نتایج این پژوهش که با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده، به بررسی مضامین اجتماعی و فرهنگی نهفته در این اثر پرداخته است. نتایج نشان میدهد که جامی در هفت اورنگ، به طیف گستردهای از موضوعات اجتماعی و فرهنگی نظیر: نظام اجتماعی و طبقاتی، نقش زنان، قدرت و حکومت، عرفان و تصوف، فرهنگ دینی و ادبی اشاره نموده است. جامی با بهرهگیری از داستانها و تمثیلهای زیبا، مفاهیم بعضا پیچیده فرهنگی-اجتماعی را به زبانی ساده و قابل فهم برای همگان بیان کرده است. تحلیل مفاهیمی چون انسان، حکیم، حیا، اهل بیت، پیران، جماعت، ابسال، زلیخا، ادب، استعاذه، امید، تواضع، فتوت، همت، خواجه، آب حیات، صوفی، عارف، آل پیامبر (ص)، احمد، توبه، شاعر، شعر، می عشق، ناله و...نشان میدهند که جامی با زبانی موزون و آهنگین، به مخاطب خود اندیشههایی ژرف و آموزنده ارائه میدهد. از اینرو هفت اورنگ صرفاً یک اثر ادبی نیست، بلکه سفری است به دنیای اندیشه و عرفان که خواننده را به تفکر و تعمق وا میدارد.
