فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

بررسی تطبیقی مفهوم عدالت و عدالت سیاسی و شاخصه های آن در دو دیدگاه تشیع و اهل سنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهروز نعمتی 1
رحیم محمدی ایلامی 2
سجاد اختری 3
1 دانشجو دکتری گروه فقه و حقوق، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار گروه فقه و حقوق، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، واحد البرز، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران.
10.30510/pscci.2025.474258.1058
چکیده
زمینه و هدف: عدالت در مفهوم کلی دارای شقوقی است که یکی از مهم‌ترین انواع آن عدالت اجتماعی است که با توجه به حکومتی بودن دین اسلام عدالت اجتماعی یکی از موارد قابل توجه آن است. در بین مذاهب اسلامی در تعریف کلی عدالت مشابهت‌هایی دیده می‌شود. در فتاوای فقهای شیعه و اهل سنت به بیان انواع عدالت پرداخته شده است.
روش: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی است و بر مبنای جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و با مراجعه به کتب و مقالات صورت گرفته است.
یافته ها: در برخی معیارها و مبناها از دیدگاه فریقین نظرات یکسانی وجود دارد و در برخی موارد دیگر از جمله عدالت حکام و عدالت فقهی به تناقضاتی آشکار میان فقه امامیه و فقه اهل سنت برمی‌خوریم، این در حالی است که عدالت اجتماعی به عنوان مبنای مشترک در فقه فریقین قابل توجه است.
نتیجه گیری: عدالت مفهومی اخلاقی است و انسان طالب اجرای عدالت است. مفهوم عدالت در سنت شیعی، جایگاهی رفیع دارد تا آنجا که در زمره اصول دین قرار گرفته و شانه به شانه توحید نشسته و نشانه شیعه به شمار رفته است.
کلیدواژه‌ها
انصاف
عدالت
عدالت اجتماعی
مذاهب اسلامی

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 29 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 02 خرداد 1403