فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران

بررسی عوامل سیاسی و انگیزه های مذهبی در مخالفت و مبارزه با خلافت عباسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
2 استادیار گروه تاریخ، واحد شوشتر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه تاریخ، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی ، شوشتر، ایران
چکیده
عباسیان با شعار الرضا آل محمد،با تمسک به اندیشه های کیسانی، که شاخه ای از علویان بود دستمایه ای از وجاهت مهیا نمودند. اما همین که بر قدرت مستقر شدند، به انکار آن دست زدند. نکتۀ مهم، در این موضوع بهره گیری آنان از پشتوانه امامت وراثتی و منصوص بود. عباسیان اصل امامت منصوص را از امامیه و شیعه گرفتند و با تکیه بر منش کلامی اعتزال به انتخاب مذهب فقهی، طریق فقها و اصحاب حدیث را برگزیدند. انتخاب مذهب سنت و جماعت برای آن بود که با تکیه به اکثریت ساکت جامعه، زمینه مناسبی برای مقابله علویان، ایجاد کنند. بینش معتزله را در پی حمایت آنان از قیام های زیدی، علوی کنار نهادند.بروز این اعمال، مخالفت های شدیدی برپایه بینش مذهبی و فقهی را درپی داشت. هدف تحقیق روشن شدن عوامل و انگیزه های مخالفان مذهبی خلافت عباسی با این سؤال، مخالفت و کارکرد مخالفان عباسیان برمبنای مذهب بر چه عواملی و انگیزه های استوار بوده است. فرضیه مطرح: خلفای عباسی از لحاظ مذهبی و دینی فاقد مشروعیت و از دیدگاه شیعیان غاصبان حکومت امام بودند، برهمین مبنا به مبارزه با آنان برآمدند و مشروعیت آن را به چالش کشاندند.روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است.
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 3
تابستان 1402
صفحه 166-180

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 30 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 06 خرداد 1402