موسسه فرهنگی هنری انتشارات سرو اندیشه فصلنامه تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران 2821-0220 5 1 2026 03 21 The role of social networks in shaping Iranian political public opinion نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی افکار عمومی سیاسی ایران 26 50 242258 10.30510/pscci.2025.547161.1338 FA عباس منصوری استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0003-1138-4513 Journal Article 2025 09 14 In the last decade, social networks have become one of the most important communication and information platforms in Iran and play an unprecedented role in the process of shaping and changing political public opinion. The rapid growth of Internet access, the spread of smartphones, and the diversity of widely used platforms such as Instagram, Telegram, and native platforms have caused news flows and political discourses to quickly form, expand, and affect citizens' political attitudes and behaviors. The main question of the article is how and by what mechanisms do social networks affect the formation and evolution of political public opinion in Iran? The hypothesis is that social networks seem to play an active role in shaping political public opinion in Iran by reducing media monopoly, increasing online political interactions, and the ability to mobilize opinions and social groups. This effect can manifest itself both in strengthening political participation and in creating social polarization and differences. The findings of the article show that social networks in Iran mainly have three key functions: 1-ordering 2-framing 3-political mobilization. The findings indicate that legal restrictions and filtering have pushed users' usage patterns towards filter bypass tools and informal channels, which has changed both the extent and form of their influence. Despite these controls, users' relative trust in the content produced by their peers has caused the influence of social networks on public opinion to remain stable. در دهه اخیر، شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین بسترهای ارتباطی و اطلاع‌رسانی در ایران تبدیل شده‌اند و نقشی بی‌سابقه در فرایند شکل‌دهی و تغییر افکار عمومی سیاسی ایفا می‌کنند. رشد سریع دسترسی به اینترنت، گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند و تنوع پلتفرم‌های پرکاربرد همچون اینستاگرام، تلگرام و پلتفرم‌های بومی، موجب شده است که جریان‌های خبری و گفتمان‌های سیاسی به سرعت شکل گیرند، گسترش یابند و بر نگرش‌ها و رفتارهای سیاسی شهروندان اثر بگذارند. سؤال اصلی مقاله این گونه مطرح شده است که شبکه‌های اجتماعی چگونه و با چه مکانیسم‌هایی بر شکل‌گیری و تحول افکار عمومی سیاسی در ایران اثر می‌گذارند؟ که این فرضیه مطرح شده است که به نظر می‌رسد که شبکه‌های اجتماعی از طریق کاهش انحصار رسانه‌ای، افزایش تعاملات سیاسی آنلاین، و توانایی بسیج افکار و گروه‌های اجتماعی، نقش فعالی در شکل‌دهی افکار عمومی سیاسی ایران دارند. این اثرگذاری می‌تواند هم در جهت تقویت مشارکت سیاسی و هم در ایجاد دوقطبی‌ها و اختلافات اجتماعی بروز پیدا کند. یافته‌های مقاله نشان می دهد که شبکه‌های اجتماعی در ایران عمدتاً سه کارکرد کلیدی دارند:1-دستور کاردهی 2-قالب‌بندی یا چارچوب‌سازی 3-بسیج سیاسی. یافته‌ها حاکی از آن است که محدودیت‌های قانونی و فیلترینگ، الگوهای استفاده کاربران را به سمت ابزارهای دور زدن فیلتر و کانال‌های غیررسمی سوق داده و این امر هم میزان اثرگذاری و هم شکل آن را تغییر داده است. با وجود این کنترل‌ها، اعتماد نسبی کاربران به محتوای تولیدشده توسط همتاهایشان، موجب شده تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر افکار عمومی پایدار باقی بماند. https://www.psccijouq.ir/article_242258_edc3a8f46a085fc81e8f68c52ebda208.pdf